01
IMPAKTUA

NOLA EKOIZTEN DITUGU GURE JANTZIAK?

Ehunen hornidura-katea munduko luze, konplexu eta opakuenetako bat da. SKFKn gure jantzien atzean dauden historiak ezagutzen saiatu gara beti, eta horrek bultzatu gintuen hornidura-katea hasiera-hasieraraino, kotoi-soroetaraino, aztertzera. Ziurtagiri eta etiketak eskuratzeaz gain, bidaiatzea, gauzak geure begiekin ikustea eta urrats desberdinetan inplikatuta dauden pertsonak ezagutzea oso garrantzitsua izan da guretzat. Horregatik, kontatu nahi dizugu jantzi bat egiteak duen balio ikaragarria.

1 – LANDAKETA ETA LABORANTZA

Ba al zenekien munduan landatzen den kotoiaren % 1 bakarrik dela organikoa? Kotoi-soroetan ongarriak eta pestizida artifizialak erabiltzen dira neurri handi batean eta, ondorioz, lurzoruari, biodibertsitateari eta nekazarien osasunari kalte egiten diete.

BERAZ, KOTOI ORGANIKOAREN LABORANTZA, PRODUKTU KIMIKORIK EDOTA GENETIKOKI ERALDATUTAKO HAZIRIK ERABILI GABE, LURZORUA, SISTEMA BIZI GISA, LEHENERATZEAN DATZA.

Herbizida kimikoen (belar gaiztoak suntsitzen dituzten aerosolak) eta intsektuak hiltzen dituzten pestiziden ordez, antzinako ohituretara jotzen da: soroak leheneratzea, konpostajea eta labore-txandaketa. Chetna nekazaritza-kooperatiban, kotoi organikoko lau errenkadako bi babarrun errenkada tartekatu ohi dituzte. Horrela, diru-sarrerak dibertsifikatzen dira, nekazarien elikadura-sistemaren erresilientzia handitzen da eta laboreentzat onuragarriak diren intsektuak erakartzen dira.

2 – KOTOIA GARBITZEA

Ba al zenekien kotoi-uzta zuntzetan ezkutatuta dauden haziz josita dagoela? Hazi horiek oso baliagarriak dira sukaldeko olioak, xaboiak edota kandelak egiteko, baina zuntz garbiak nahi baditugu, kendu behar ditugu. Kotoi-makinek kotoia sareta estu batetik igaroarazten dute, eta haziak pasatzea saihesten dute. Eskuila birakari batzuek kotoiari tira egiten diote eta fardel handitan konprimatzen dute.

3 – KOTOIA IRUTEA

Irutea magia egitea da. Makinen laguntzaz, zuntzak hari bihurtzen dira, kotoizko hari-zuntz luze eta etengabeak sortuz.

Laburbilduz, kotoi-fardelak lurrean utzi eta garbitu egiten dira gelditzen diren zikinkeriak, hostoak eta haziak kentzeko. Jarraian, zuntza kardatzeko makina batean sartzen da, zeinak hariak banandu eta zinta etengabe bakar batean biltzen baititu. Azkenik, zinta hori estutzen da, iruteko makinan sartzeko behar bezain erresistentea izan dadin. Uztaidun iruteko makinek zuntzak iruten dituzte hari-zuntz luzeak sortzeko. Kontuan hartu behar da azken prozesu horretan energia asko kontsumitzen dela.

4 – PUNTUA EDO EHUNA

Ba al dakizu zertan bereizten diren ehundutako oihalak eta puntuzko oihalak? Puntuzko oihala hari bakar batek osatzen du, ehundutako oihala, berriz, hainbat hari gurutzatuk osatzen dute.

DIFERENTZIA HUTSALA DIRUDI, BAINA MAKINA DESBERDINAK ETA FABRIKA DESBERDINAK BEHAR BI PROZESUAK EGITEKO. HORNIDURA-KATEA ETA BEHAR DIREN LANGILEAK ERE GUZTIZ DESBERDINAK DIRA.

Puntua egitean, hariak elkartu egiten dira ehunak sortzeko, hala nola kotoi elastikozko oihalak (gure kamiseta guztiak edota soineko batzuk).

Ehundutako oihalak, berriz, ez dira hain malguak, baina denboraren iraganari hobeto eusten diote. Horregatik, bakeroak, alkandorak, jakak eta beste egiteko erabiltzen ditugu.

Bai ehuntzean bai puntua egitean energia asko kontsumitzen da.

5 – EHUNEN TINDAKETA ETA AKABERA

Kolore festa! Akabera-etapak (ehunak leuntzeko eskuilatzea zein kolore-tindaketa) hurbiletik kontrolatu behar dira, produktu kimiko asko, tindu-bainuak, gatza eta energia dezente erabiltzea dakartelako. Benetan inpaktu txikia duten produktua fabrikatzeko, produktu kimiko kaltegarrien erabilera, nekazaritza-fasean ez ezik, beste fase honetan ere saihestu behar da.

NOLAKOAK DIRA ERABILTZEN DITUGUN TINDUAK?

Sarri galdetzen digute hori. Egia da, tindaketa-prozesu estandarrean, batzuetan, produktu kimiko kaltegarriak, adibidez, formaldehidoa, erabiltzen direla. Eta hori arriskutsua da ingurumenarentzat, langileentzat eta baita kontsumitzaileentzat ere.

GURE LEHENTASUNA DA TINDU IRAUNKORRAK ERABILTZEA. ZERGATIK?

Jantzi gehiegi botatzen direlako tindua galdu izanagatik. Tindu naturalak probatzen jarraitzen dugu, iturri naturaletatik, fruitu eta barazkietatik (besteak beste, erremolatxa eta kurkuma), datozenak. Baina, ingurumenari erreparatuta soluzio ona badira ere, tindu naturalek argiarekiko eta garbiketarekiko erresistentzia txikia dute, eta azkarrago galtzen dira. Horregatik, horien ordez, substantzia kimiko kaltegarriak ez dituzten inpaktu txikiko tindu erreaktiboak erabiltzen ditugu. Denboraldia hastean probak egiten ditugu, gure tinduek azalari edota ingurumenari kalterik egiten ez dietela bermatzeko.

6 – JOSKETA

Hau da jantzien fabrikazioaren fase ezagunena. Bitxia bada ere, legez, fase honek ematen dio jantziari jatorrizko herrialdearen etiketa. Baina horrek arrisku bat dakar. Ezin gara "made in" etiketez fidatu jantzia nola fabrikatu den jakiteko, kate konplexu baten azken urratsa bakarrik islatzen dutenez, nahasgarriak izan daitezke eta.

Guretzat, garrantzitsuena da jantziak lehengaietatik ahalik eta hurbilen jostea da. Zergatik? Lehengaiaren jatorria kontuan hartzen dugu, hain kutsagarria den nazioarteko-garraioa murrizteko eta gure lehengaien jatorriaren gardentasuna bermatzeko. Horregatik, Indian (ekoizpenaren ia % 60, kotoizko jantziei dagokiena), Txinan (ekoizpenaren ia % 15, pieza teknikoei eta jaka birziklatuei dagokiena), Espainian eta Portugalen (ekoizpenaren ia % 15, Europako lihoz egindako piezei eta kontsumitu ondoren birziklatutako piezei dagokiena) eta Turkian (ekoizpenaren % 10, Lenzing-eko inpaktu txikiko zelulosa-zuntzei dagokiena) ekoizten dugu.

EKOIZPEN LOKALA ETA GLOBALA KONBINATZEAK AUKERA EMATEN DIGU GURE MISIOA BETETZEKO: MODA IRAUNKOR ETA ORDAINGARRIA SORTZEA.

Jantzi bat aukeratzen eragiten duzun inpaktua aintzat hartzera gonbidatzen zaitugu. Azkenean, jantzi horrek zuretzat izango duen balio emozionala jantzia sortu duten pertsonen eta materialen historiari lotuta egongo baita